ქართულიEnglish
მენიუ

ბილიარდის გზამკვლევი

ბილიარდი: ისტორია, სახეობები და თამაშის წესები

ერთი მაგიდა. საუკუნეების ისტორია. უსასრულო სტრატეგია.

გაიგეთ, საიდან დაიწყო ბილიარდი, როგორ ჩამოყალიბდა მისი თანამედროვე ფორმები, რით განსხვავდება პული, სნუკერი და კარამბოლი და რა წესები უნდა იცოდეთ თამაშის დაწყებამდე.

ნახე თამაშის წესებიდაგვიკავშირდი
XV საუკუნეთანამედროვე ბილიარდის ევროპული ფესვები
3 მთავარი ოჯახიპული, სნუკერი და კარამბოლი
სიზუსტე + სტრატეგიატექნიკა, პოზიცია და სწორი გადაწყვეტილება

დასაწყისისთვის

რა არის ბილიარდი?

ბილიარდი ერთი კონკრეტული თამაში არ არის — ეს არის მაგიდაზე, კიითა და ბურთებით სათამაშო სპორტის მთელი ოჯახი.

ყველა ფორმატში მოთამაშე თეთრ ბურთს — კიუბოლს — კიის დახმარებით ურტყამს. მიზანი შეიძლება იყოს ბურთების ლუზებში ჩაგდება, სხვა ბურთებთან შეხება, ბორტების გამოყენება ან ქულების დაგროვება.

ბილიარდს ერთდროულად სჭირდება ზუსტი დარტყმა, კუთხეების გააზრება, სიჩქარის კონტროლი და რამდენიმე სვლით წინ ფიქრი. სწორედ ამიტომ იგი ერთდროულად არის გასართობი თამაში, ტექნიკური დისციპლინა და კონკურენტული სპორტი.

საუკუნეების გზა

როდის გამოიგონეს ბილიარდი?

ბილიარდს ერთი ზუსტი გამომგონებელი არ ჰყავს. თამაში საუკუნეების განმავლობაში განვითარდა — ღია სივრცის თამაშიდან თანამედროვე პროფესიონალურ სპორტამდე.

XV საუკუნე

თამაში ოთახში გადადის

ევროპაში გავრცელებული გაზონზე სათამაშო ბურთის თამაშები მაგიდაზე გადაიტანეს. მწვანე ქსოვილი ბალახს იმეორებდა, ბორტები კი სათამაშო მოედნის საზღვრებს.

1470-იანი წლები

ადრეული წერილობითი ცნობები

საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ის კარის ჩანაწერებში ბილიარდის მაგიდაა მოხსენიებული. ეს თამაშის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული დოკუმენტირებული მაგალითია.

XVII–XVIII საუკუნეები

კიის დამკვიდრება

ადრეულ თამაშში ბურთს ფართო თავიანი ჯოხით უბიძგებდნენ. მოგვიანებით მოთამაშეებმა ჯოხის ვიწრო ბოლო გამოიყენეს და თანამედროვე კიის ფორმა თანდათან ჩამოყალიბდა.

XIX საუკუნე

ტექნიკური რევოლუცია

ქვის ფილის სათამაშო ზედაპირებმა და ელასტიკური რეზინის ბორტებმა ბურთის მოძრაობა უფრო თანაბარი და პროგნოზირებადი გახადა. დაიწყო წესებისა და აღჭურვილობის სტანდარტიზაცია.

XX საუკუნიდან დღემდე

საერთაშორისო სპორტი

პული, სნუკერი და კარამბოლი დამოუკიდებელ სპორტულ დისციპლინებად ჩამოყალიბდა, ოფიციალური წესებით, ფედერაციებითა და მსოფლიო ჩემპიონატებით.

მთავარი ფორმატები

ბილიარდის სახეობები

სიტყვა „ბილიარდი“ რამდენიმე განსხვავებულ თამაშს აერთიანებს. ისინი მაგიდის ზომით, ბურთების რაოდენობითა და გამარჯვების პირობებით განსხვავდებიან.

01

პული

ექვსლუზიან მაგიდაზე თამაშდება. ყველაზე ცნობილი ფორმატებია 8-ბოლი, 9-ბოლი, 10-ბოლი და 14.1. პული განსაკუთრებით პოპულარულია კლუბებსა და გასართობ სივრცეებში.

პოპულარული ფორმატი: 8-ბოლი
02

სნუკერი

დიდ ექვსლუზიან მაგიდაზე 22 ბურთით თამაშდება. მოთამაშეები მონაცვლეობით აგდებენ წითელ და ფერად ბურთებს და შესაბამის ქულებს აგროვებენ.

მაქსიმალური სტანდარტული ბრეიკი: 147
03

კარამბოლი

ულუზო მაგიდაზე სამი ბურთით თამაშდება. ქულისთვის კიუბოლი დანარჩენ ორ ბურთს უნდა შეეხოს; სამბორტიან ფორმატში მან შეხებამდე მინიმუმ სამ ბორტსაც უნდა მიარტყას.

ცნობილი ფორმატი: 3-cushion
04

ინგლისური ბილიარდი

სნუკერის ტიპის მაგიდაზე სამი ბურთით თამაშდება. ქულა მიიღება როგორც კარამბოლით, ისე ბურთის ლუზში ჩაგდებით და სხვა ტექნიკური კომბინაციებით.

05

რუსული პირამიდა

დიდ მაგიდაზე, მსხვილი ბურთებითა და ვიწრო ლუზებით თამაშდება. მცირე დაშვებების გამო განსაკუთრებულ სიზუსტეს და ძლიერი დარტყმის კონტროლს მოითხოვს.

06

ბლექბოლი

პულის ბრიტანული ფორმატია, რომელიც ხშირად წითელი და ყვითელი ბურთებით თამაშდება. წესები ამერიკული 8-ბოლისგან რამდენიმე მნიშვნელოვან დეტალში განსხვავდება.

დისციპლინალუზებიბურთებიძირითადი მიზანი
პული6ფორმატზეა დამოკიდებულისაკუთარი ბურთების წესის მიხედვით ჩაგდება
სნუკერი622მეტოქეზე მეტი ქულის დაგროვება
კარამბოლიარ აქვს3კიუბოლით დანარჩენ ორ ბურთთან სწორი კონტაქტი

თამაშის საფუძველი

რა ინვენტარი გამოიყენება?

T

მაგიდა და ქსოვილი

ზუსტი, გასწორებული ზედაპირი და ხარისხიანი ქსოვილი განსაზღვრავს ბურთის სიჩქარესა და მოძრაობის სისწორეს.

Q

კიი

ძირითადი სათამაშო ჯოხი, რომლის წვერითაც მოთამაშე კიუბოლს ურტყამს. წონა, სიგრძე და წვერის დიამეტრი დისციპლინის მიხედვით იცვლება.

B

ბურთები

ზომა, წონა, რაოდენობა და ფერები კონკრეტულ თამაშზეა დამოკიდებული. კიუბოლი უმეტეს ფორმატში თეთრია.

C

ცარცი

კიის წვერზე დატანილი ცარცი ზრდის ხახუნს, ამცირებს აცდენის რისკს და ბურთზე ბრუნვის გადაცემას ამარტივებს.

R

სამკუთხედი

ბურთების საწყის პოზიციაში მჭიდროდ დასალაგებლად გამოიყენება. ფორმა შეიძლება იყოს სამკუთხა ან რომბისებრი.

X

დამხმარე ხიდი

გამოიყენება მაშინ, როცა მოთამაშე კიუბოლამდე ხელით კომფორტულად ვერ წვდება და სტაბილური საყრდენი სჭირდება.

ყველაზე პოპულარული ფორმატი

8-ბოლის ძირითადი წესები

ქვემოთ მოცემულია საერთაშორისო 8-ბოლის გამარტივებული მიმოხილვა. კონკრეტულ კლუბსა თუ ტურნირში დამატებითი ადგილობრივი პირობები შეიძლება მოქმედებდეს.

როგორ მიმდინარეობს თამაში?

  1. თამაშში გამოიყენება თეთრი კიუბოლი და 15 დანომრილი ბურთი: შვიდი მთლიანი, შვიდი ზოლიანი და შავი 8-იანი.
  2. ბურთები სამკუთხედში ლაგდება, 8-იანი ცენტრში თავსდება და თამაში გამხსნელი დარტყმით იწყება.
  3. გამხსნელი დარტყმის შემდეგ მაგიდა თავდაპირველად ღიაა. ჯგუფი განისაზღვრება პირველი კანონიერად ჩაგდებული გამოცხადებული ბურთით.
  4. მოთამაშემ ჯერ საკუთარი ჯგუფის შვიდივე ბურთი უნდა ჩააგდოს. კანონიერად ჩაგდების შემთხვევაში სვლას აგრძელებს.
  5. საკუთარი ჯგუფის დასრულების შემდეგ მოთამაშე წინასწარ აცხადებს 8-იანისთვის განკუთვნილ ლუზს.
  6. გამარჯვებულია ის, ვინც საკუთარი ბურთების შემდეგ 8-იანს კანონიერად, გამოცხადებულ ლუზში ჩააგდებს.

პირველი პროგრესი

როგორ ითამაშოთ უკეთ?

კარგი შედეგი ძალაზე ნაკლებად და გამეორებად ტექნიკაზე მეტად არის დამოკიდებული.

01

სტაბილური დგომა

დადექით დაბალანსებულად, თავი კიის ხაზთან მიიტანეთ და დარტყმისას სხეულის ზედმეტი მოძრაობა შეამცირეთ.

02

რბილი მოჭერა

კიი ზედმეტად არ მოიჭიროთ. თავისუფალი ხელი და სწორი მოძრაობა დარტყმას უფრო ზუსტსა და თანაბარს ხდის.

03

პოზიციის დაგეგმვა

მხოლოდ მიმდინარე ბურთზე ნუ იფიქრებთ — წინასწარ განსაზღვრეთ, სად უნდა გაჩერდეს კიუბოლი შემდეგი დარტყმისთვის.

04

სიჩქარის კონტროლი

ძლიერი დარტყმა ყოველთვის უკეთესი არ არის. სხვადასხვა მანძილზე ერთი და იგივე მოძრაობის სიჩქარე რეგულარულად ივარჯიშეთ.

ხშირი კითხვები

FAQ

ვინ გამოიგონა ბილიარდი?

ბილიარდს ერთი ცნობილი გამომგონებელი არ ჰყავს. მისი თანამედროვე ფორმა XV საუკუნის ევროპაში გავრცელებული ღია სივრცის ბურთის თამაშებიდან ეტაპობრივად განვითარდა.

რა განსხვავებაა ბილიარდსა და პულს შორის?

ბილიარდი საერთო სახელია კიის სპორტის მთელი ოჯახისთვის, პული კი მისი ერთ-ერთი ძირითადი დისციპლინაა, რომელიც ექვსლუზიან მაგიდაზე თამაშდება.

რამდენი ბურთია 8-ბოლში?

სულ 16 ბურთია: ერთი თეთრი კიუბოლი და 15 დანომრილი ობიექტური ბურთი, მათ შორის შავი 8-იანი.

8-იანის ლუზი წინასწარ უნდა გამოვაცხადოთ?

საერთაშორისო 8-ბოლის წესებში დარტყმა და ლუზი უნდა იყოს გამოცხადებული. გასართობ თამაშში მოქმედი ადგილობრივი წესი წინასწარ შეათანხმეთ.

რას ნიშნავს „სკრეჩი“?

სკრეჩი არის ფოლი, როცა თეთრი კიუბოლი ლუზში ვარდება ან მაგიდიდან გადადის. შედეგი გამოყენებულ წესებზეა დამოკიდებული, თუმცა ხშირად მეტოქე იღებს კიუბოლს ხელში.

რატომ უსვამენ კიის წვერს ცარცს?

ცარცი ზრდის კიის წვერსა და კიუბოლს შორის ხახუნს, ამცირებს აცდენას და ბურთზე კონტროლირებული ბრუნვის გადაცემაში ეხმარება.

WPA — Pool RulesWPBSA — Snooker RulesUMB — Carom RulesThe World Games — Billiard Sports

თეორია წაიკითხე — ახლა მაგიდასთან მოსინჯე

მოდი MAFIA.GE-ის სივრცეში, აირჩიე შენი ფორმატი და ითამაშე მეგობრებთან ერთად.

დაგვირეკე: +995 596 000 074კონტაქტი